W czwartek, 14 stycznia miała miejsce kolejna konferencja w ramach projektu „Partnerstwo na rzecz adaptacyjności w regionie mazowieckim”, współfinansowanego przez Europejski Fundusz Społeczny. Spotkanie ponad 100 przedstawicieli organizacji pracodawców i stowarzyszeń, firm szkoleniowych z Mazowsza oraz gości z MRR i PARP było pretekstem do dyskusji nad rolą kompetentnych pracowników w polskich firmach.
 
Chociaż konferencja pod tytułem „Jaką przewagę konkurencyjną daje kompetentny pracownik?” została zaplanowana jako miejsce prezentacji wyników badań sektora MŚP z Mazowsza to jednak nie obyło się bez uogólnień i refleksji nad stanem kapitału ludzkiego w Polsce.

Na zdjęciu Marek Zajic, TNS OBOP
 

Na zdjęciu Jarosław Rubin, ekperrt w projekcie PIFS
 

Marek Zajic, przedstawiciel TNS OBOP opisał przebieg badania ilościowego i jakościowego a następnie dr Jarosław Rubin, ekspert w projekcie omówił wyniki badań, zwracając uwagę uczestników na kluczowe elementy raportu z badań.
 
Tutaj raport z badań.
 
Kolejnym etapem była dyskusja panelowa z udziałem Pawła Chorążego, dyrektora Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego, Agnieszki Rybińskiej, zastępcy prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, Wojciech Szajnara, dyrektora Zespołu Instrumentów Szkoleniowych w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, Piotra Sarneckiego, eksperta Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan, Departament Dialogu Społecznego i Stosunków Pracy, Marka Chałasa, eksperta fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju oraz ekspertów w projekcie: Marcina Budzewskiego, Beaty Grudzińskiej i Jarosława Rubina.

Dyskusję moderowała wiceprezes PIFS Bożena Ziemniewicz, która wskazała na trzy – jej zdaniem – istotne problemy wynikające z analizy wyników badań. Po pierwsze, problem relacji pomiędzy kapitałem finansowanym a kapitałem ludzkim. Po drugie, zjawisko samej adaptacyjności, które różnie pojmowane, umyka nie tylko badaczom ale i samym zainteresowanym przedsiębiorcom. Po trzecie wreszcie, jaka powinna być rola instytucji i organizacji otoczenia biznesu w działaniach na rzecz adaptacyjności? Z wyraźną sugestią, że rozwiązaniem może być budowanie partnerstwa, które legło u podstaw realizowanego przez Polską Izbę Firm Szkoleniowych projektu.

Na zdjęciu od lewej:
Marek Chałas, Marcin Budzewski, Agnieszka Rybińska, Paweł Chorąży, Wojciech Szajnar.
 

Jednak zdaniem wiceprezes Agnieszki Rybińskiej z PARP zawiązanie partnerstwa jest niezwykle trudne do przeprowadzenia i mimo np. istniejących programów wspierających budowanie klastrów trudno w Polsce wskazać partnerstwa, w których uczestniczą pojedynczy przedsiębiorcy.

Dyrektor Wojciech Szajnar zwrócił uwagę na dwa problemy. Istniejąca wśród przedsiębiorców obawa, że zwiększanie kompetencji pracowników doprowadza do ich odejścia z firmy. Według Szajnara, w najbliższym czasie musi nastąpić zmiana podejścia do pracownika, tak aby przezwyciężyć opisane przez Forda zjawisko kupowania jedynie „rąk do pracy”. Pora na kupowanie również i serc. Partnerstwo powinno brać pod uwagę, obok wzrostu kompetencji, również włączenie zaangażowanych pracowników. Drugi problem to ten związany z demografią. W Polsce rodzi się nowy koncept - zarządzanie wiekiem.

Ekspert Beata Grudzińska poszukiwała odpowiedzi na wiele pytań związanych z czynnikami dającymi przewagi w biznesie w wynikach badań jakościowych. W jej opinii trudno zrozumieć proces patrząc tylko na wskaźniki ilościowe.
- Co wyszło z badań? – zastanawiała się Grudzińska - Wysysanie kadr, kupowanie gotowych fachowców. Małe firmy nie są gotowe na kupowanie szkoleń. Dostępność do szkoleń jest pojmowana przez małe firmy jako bardzo utrudnione – dodawała Grudzińska. Zdaniem Grudzińskiej partnerstwo trwa długo i wymaga zaufania. Przykładem jest ten projekt. Wymaga czasu na analizę wyników badań, poznanie się partnerów.

Na zdjęciu od lewej: Paweł Chorąży, Beata Grudzińska, Marek Chałas, Marcin Budzewski, 
 

Dyrektor Paweł Chorąży przyznał, że zarówno Ministerstwo Rozwoju Regionalnego jak i sami przedsiębiorcy nie są gotowi na porównywanie kapitału finansowego z kapitałem ludzkim. Chorąży przypomniał, że wg OECD w Polsce nadal szkoli się tylko 5% ludzi i oznacza to - zdaniem dyrektora - że rola Europejskiego Funduszu Społecznego jest ciągle bardzo ograniczona ponieważ pieniądze EFS-ów trafiają tylko do tych, którzy i tak chcą się szkolić. Wszyscy organizatorzy procesu szkoleniowego nadal koncentrują się na tych, którzy mają samoświadomość i potrzeby szkolenia a nie do tych którzy nie zadają sobie z tego sprawy.

Paweł Chorąży odniósł się w swojej wypowiedzi również do wygłoszonej opinii Beaty Grudzińskiej o wysysaniu pracowników i potwierdził, że obecnie mamy do czynienia z „gospodarką przejść”. W polskiej gospodarce - stwierdził Chorąży - większość firm i osób odpowiadających w nich za HR ma takie podejście, że uznaje szkolenie za bonus dla pracownika a nie coś istotnego dla firmy. Tak było np. ze studiami podyplomowymi i ekwiwalentem pracodawcy za wkład do pomocy publicznej. To generowało problemy. 
- Pracodawca pytany o znaczenie kompetencji zawsze odpowie, że są ważne ale to tylko deklaracja i nie niesie to za sobą konkretnych działań – dodał Chorąży.

Jak stwierdził dyrektor Chorąży, szansa na zmiany w świadomości pracodawców już była w 2008 roku, kiedy mieliśmy wyjątkową sytuację. Wtedy działał rynkek pracownika. Obecnie znowu mamy rynek pracodawcy i ponownie nie ma miejsca na zmiany. PARTNERSTWO zdaniem Chorążego przypomina trochę nieformalne działania wspólnoty mieszkaniowej. Może ona funkcjonować bez dokumentów i rejestracji – jeżeli tylko jej członkowie dogadają się i będą łożyli pieniądze na remonty.
 
Wiceprezes Bożena Ziemniewicz przyznaje, że małe przedsiębiorstwa nie są przygotowane na zmiany. Jak więc uruchomić procesy zmian - zastanawia się wiceprezes Ziemniewicz. Istniejące obecnie wsparcie EFS jest substytucyjne i niszczy rynek.                                                                                                
 
Ekspert Marcin Budzewski widzi rozwiązanie. Na początek – wg jego opinii, konieczne jest uproszczenie języka jakim posługują się potencjalni uczestnicy przyszłego partnerstwa. W sektorze MŚP istnieje wiele firm, które nie mają pojęcia, że istnieje zarządzanie kapitałem ludzkim. Rekrutowanie pracowników jest trudniejsze – zdaniem Budzewskiego – niż zaciągniecie kredytu w banku.

Na zdjęciu od lewej:
Agnieszka Rybińska, Paweł Chorąży, Wojciech Szajnar, Piotr Sarnecki i jarosław Rubin

Zdaniem eksperta Piotra Sarneckiego kapitał ludzi nie jest niedoceniany w Polski. Kapitałem narodowym polski jest właśnie kapitał ludzki bo nie mamy innych kapitałów. Powodem sytuacji, w której inwestowanie w pracownika powoduje jego szybkie odejście jest brak kultury organizacji i nie wytwarzania współodpowiedzialności za firmę. Dyskusja o partycypacji pracowniczej musi przejść na poziom firm z poziomu uniwersyteckiego.
 
Na zakończenie Beata Grudzińska, ekspert w projekcie realizowanym przez PIFS stwierdziła, że przyszłość sektora MŚP zależy od jego zdolności finansowej do inwestowania w nowe technologie i wdrażanie planów rozwoju pracowników.
 
W podsumowaniu Bożena Ziemniewicz zwróciła uwagę, że kolejnym etapem realizacji projektu są zaplanowane na marzec warsztaty, podczas których będą wspólnie wypracowane rekomendacje dla sektora MŚP na Mazowszu. Odpowiedź na pytanie jaką przewagę konkurencyjną daje kompetentny pracownik, przybierze formę testu - przewodnika, napisanego wspólnie przez interesariuszy partnerstwa.
.......................

Szczegóły dotyczące planowanych warsztatów będą opublikowane na stronie www.partnerstwo.waw.pl. Termin planowany: 11-12 marca. Zgłoszenia do Warsztaów można nadsyłać drogą mailową na adres piotr.witak@pifs.org.pl